Yasmeen Al Daya
2001, Gazze
Gazze’de sanat eğitimi alıp fotoğraf, heykel ve mozaik gibi farklı mecralarda üretim yapan Yasmeen Al Daya’nın pratiği, gerçekçilikle kurduğu bağın yanı sıra Rembrandt ve Johannes Vermeer gibi sanat tarihi referanslarından beslenir. Sanatçının projeleri, toplumsal ve siyasi koşulların şekillendirdiği kişisel ve kolektif anlatıları görünür kılarken, sıklıkla kadın ve özgürlük temalarına odaklanır. Yapıtları hem Filistin’de hem de uluslararası ölçekte çeşitli sergi ve atölyelerde yer almıştır. Gazze Bienali İnisiyatifi’nin kurucularından Al Daya, Berlin ve İstanbul Pavyonları da dâhil olmak üzere inisiyatife katkıda bulunmuştur. Sanatçı, hâlen Filistin’de, Gazze’nin Han Yunus kentinde yerinden edilmiş olarak yaşamını sürdürmektedir.
Sanatçı, çalışmayı ilk olarak 30 cm yüksekliğinde, fırınlanmış kilden üretilmiş bir heykel-maske formunda üretir Yapıt, Gazze’de işgal güçleri tarafından yaralanan ve hayatını kaybeden genç bir kıza ithaf eder. House of Taswir, sanatçıyla kurduğu yakın diyalog sonucunda, 2025 sonbaharında Depo’da açılan İstanbul Pavyonu için eseri derin siyah bir Diasec uygulamayla “yüz natürmortu” olarak yeniden üretti. Bu büyütülmüş format, ölçekte ve mecrada bir kayma yaratarak imgeyi farklı bir materyal ve mekânsal düzleme taşır. Form düzeyindeki referanslar, Barok dönemin Christo vivo (Yaşayan Mesih) temsilleriyle ve Edvard Munch’un Çığlık tablosuyla ilişkilendirilebilir. Orjinal kil heykelin kırılganlığı ve Gazze dışına çıkarılamaması nedeniyle sanatçı, bu dönüşümü “form düzeyinde bir yerinden edilme, yapıtın kendi içindeki bir değişim” olarak tanımlar: “Çalışma, yaşamın zıttı olan ölümü temsil ediyor; ruhun bedenden ayrılışını ifade ediyor. Fırınlanmış kilden yapılmış bu heykel, ruhun bedenden ayrılışını simgeleyen, ağzı açık, uyuyan bir yüz maskesini tasvir ediyor. Yapıt, yaralandıktan sonra ruhu bedenini terk eden, şehit edilen genç bir kızın görüntüsünden ilham almıştır.”
Hayat, 2024
Diasec baskı 150 cm x 90 cm
Gazze Bienali İnisiyatif kapsamında sanatçı ve House of Taswir izniyle