Xul Solar
1887–1963, Buenos Aires
Xul Solar, fotoğraf: Graciana Sergio. Tüm hakları saklıdır – Fundación Pan Klub – Museo Xul Solar.
Arjantin sürrealizminin merkezi figürlerinden biri olarak kabul edilen ve kendine özgü sanatsal diliyle tanınan Xul Solar; ressam, evrensel bir bilgin ve astrologdur. Kendi soyadlarından feragat ederek dünya dışı bir kimlik kurmak amacıyla “Xul Solar” adını benimsemiştir. İlk adı olan “Xul”, “lux” (ışık) kelimesinin tersten yazılmış hâlidir; anne tarafından gelen soyadı “Solar” ise güneşi simgeler. Jorge Luis Borges’in yakın dostu olan sanatçı, Borges’in birçok kitabını da resimlemiştir. Solar’ın çok yönlü ilgi alanları onu astroloji, Kabala, I Ching, felsefe; antik Doğu, Hindistan ve Kolomb öncesi kültürlerin dinleri ile Teozofi, Antropozofi ve diğer ezoterik gelenekleri incelemeye yöneltmiştir. Yaratıcı üretimleri arasında neocriollo ve panlengua adlı yapay diller, pan-satranç, yetişkinler için tasarlanmış bir kukla tiyatrosu ve kendi tarot kartları yer alır.
Xul Solar, 12 Büyük Arkana ve 12 burçtan oluşan 24 kartlık bir Tarot destesi tasarlamıştır. Kartlar dört sütun ve dört elemente göre düzenlenir: Hava için mavi, Toprak için sarı, Ateş için kırmızı ve Su için yeşil. Sanatçının destesinden ölçeklendirilerek büyütülen ve ahşap üzerine uygulanan bir seçki, 7. Mardin Bienali kapsamında Dara Antik Kenti Nekropolü’nde mekâna özgü olarak uyarlanmıştır. 15. yüzyıldan bu yana bir kehanet aracı olarak kullanılan Tarot, insanın kendi içine yönelen bir inisiyasyon ya da Ethel Brooks’un ifadesiyle, birbirini okumanın bir yolu olarak düşünülebilir. Rüya sembolleri aracılığıyla bilinçaltına temas eden bu yapı, gezegenle birlikte ve gezegen üzerinde şiddetsiz bir yaşam için gerekli olan içsel dengeyi araştırır.
Tarot Deck, 1953-1954
Kunsthaus Hamburg ve Xul Solar Museum izniyle “Kosmostan Müştereklere Doğru” başlıklı sergi için üretilmiştir.
Stadtkuratorin Hamburg işbirliğiyle hazırlanan bir seçki, 7. Mardin Bienali için mekâna özgü uyarlanmıştır.