Michael Rakowitz
1973, New York
Chicago’da yaşayan Irak asıllı sanatçı, pratiğini sorun çözme ile sorun çıkarma arasındaki kesişim kümesinde kurgular. Rakowitz’in çalışmaları; savaşın ve emperyalizmin yol açtığı toplumsal yerinden edilmeleri ve kültürel mirasın uğradığı tahribatı derinlemesine inceler. Gündelik nesneleri sanatsal birer özneye dönüştürerek ve alışılagelmişin dışındaki yöntemleri devreye sokarak, tarihin sessiz kalmış ya da bastırılmış anlatılarını yeniden canlandırır. Üretim metodu, kaybolan ya da yağmalanan nesnelerin izini sürerken onları sadece birer imge olarak değil, toplumsal bir hafıza mekânı olarak yeniden inşa eder. Rakowitz için sanat, sadece bir temsil aracı değil; kültürel belleği onarma, görünmeyeni hatırlatma ve statükoyu politik bir duyarlılıkla sorgulama biçimidir. Yerel olanın hikâyesini küresel bir adalet arayışıyla birleştiren sanatçı, nesnelerin ve insanların göç yollarındaki izlerini sürerek günümüzün yakıcı meselelerine dair sarsıcı bir görsel dil sunar.
“Görünmez Düşman Var Olmamalı” serisi, Irak Ulusal Müzesi’nden yağmalanan ve yok edilen binlerce eseri yeniden canlandırmayı amaçlar; sanatçı 2015’te projeyi genişleterek Nemrud’daki (Kalhu) saray kabartmalarını oda oda yeniden kurmaya yönelir. IŞİD’in yıkımıyla simgeleşen bu kayıp, aslında 19. yüzyıl emperyalist kazı pratiklerine uzanan daha uzun bir tarihsel şiddetin parçasıdır. Rakowitz, Batı’daki kurumlarda bulunan eserlerin yerini bilinçli olarak boş bırakarak bu sürekliliği görünür kılar. Sanatçı, bu yeniden inşa sürecinde Orta Doğu menşeli ambalajlar ve Arapça-İngilizce gazetelerle papier-mâché tekniği kullanır; bu tercih, hem bölgenin kültürel tüketimine hem de insanlarının değersizleştirilmesine eleştirel bir gönderme taşır. Mardin Bienali’nde sunulan Nemrud’daki C Odası’nın bir bölümü de bu yaklaşımın parçasıdır: eksik paneller, kesilmiş figürler ve boşluklar aracılığıyla yağma, yıkım ve silinmiş tarihler aynı düzlemde okunur. Bu kapsamlı misyonu nedeniyle tamamlanması yıllar sürebilir.
Görünmez Düşman Var Olmamalı (Bölüm 1, Oda C, Nimrud Kuzeybatı Sarayı) 2021
Gazete ve gıda ambalajlarından oluşan rölyef, ahşap panel üzerine rölyef heykel
Sanatçı ve Pi Artworks izniyle