5. MARDİN BİENALİ SANATÇILARINDAN JONAS STAL

Jonas Staal, eserleri sanat, propaganda ve demokrasi arasındaki ilişkiyi ele alan bir görsel sanatlar sanatçısıdır. Sanatsal ve politik bir organizasyon olan Yeni Dünya Zirvesi’nin (2012-günümüz) kurucusudur.
Kendisi; Florian Malzacher ile birlikte Gelecek için Eğitim (2018- günümüz) adlı eğitim kampını birlikte yönetmekteyken, insan hakları avukatı Jan Fermon ile ise Facebook’u Kollektifleştir (2020-günümüz) isimli bir toplu dava başlatmıştır. Yazar ve avukat Radha D’Souza ile birlikte Nesillerarası İklim Suçları Mahkemesi’ni (2021-günümüz) kurmuş ve Laure Prouvost ile birlikte Belirsiz Birlik’i (the Obscure Union) yönetmeye başlamıştır.
Sanatçının projeleri; Amsterdam’daki Stedelijk Müzesi, Anvers’teki M_HKA, Stockholm’deki Moderna Müzesi, Seul’daki Nam June Paik Sanar Merkezi, 7. Berlin Bienali, 31. Sao Paulo Bienali ve 12. Taipei Bienali gibi mekân ve etkinliklerde yaygın olarak sergilenmektedir.
Staal, propaganda sanatı üzerine doktora araştırmasını Hollandadaki Leiden Üniversitesi’nin Sanat Doktora Programı’nda tamamlamıştır.

JONAS STAL

HOLLANDA

94 Milyon Yıllık Kolektivizm, 2022. Video, 14 dakika, 16 saniye.
Mondriaan Vakfı tarafından desteklenmektedir.

Bu bağlamda, Ediyakaran özünde kaynakların ekstrakte edilmekten ziyade paylaşıldığı kolektivist bir ekolojidir. Staal’ın görüşüne göre ise de, bu Ediyakaran gerçeği, kapitalist yırtıcılığın birincil evrimsel dürtüyü oluşturduğuna dair neo-Darwinci anlatıya temelden meydan okumaktadır. Bu görüş ışığında da Staal, bu neo-Darwinist anlatı yerine ihtiyacımız olanın insan dışındaki proleter ve kolektivist yaşam biçimlerinin ve ekosistemlerin dünyevi anılarının incelendiği “proletjeoloji”* olduğunu ileri sürmektedir. Ediyakaran’ı sosyalizm öncesi sosyalizmin bir parçası olarak düşünebilir miyiz? Daha eşitlikçi yaşam biçimleri hayal ederken, aynı anda Ediyakaran’ı da hayal etmemiz mümkün mü? Karşıt olarak, Dickonsonia ve Charnia, Karl Marx, Rosa Luxembourg, Clara Zetkin, Ho Chi Minh, Anuradha Ghandy ve Alexandra Kollontai ile, uzay ve zaman boyunca yaşamın sürekli dolaşımını ve kolektifleştirilmesi hayallerini paylaştı mı?

94 Milyon Yıllık Kolektivizm adlı bu eser, sanatçı Jonas Staal’a yeni görevlendirilmiş bir video çalışması olup Ediyakaran olarak bilinen 635 ila 541 milyon yıl önceki jeolojik dönemi araştırmaktadır. 94 milyon yıl boyunca, karmaşık organizmalar Ediyakaran ekosisteminde aralarında herhangi bir yırtıcı ilişki olmadan bir arada yaşadılar. Ediyakaran fosilleri, henüz 20. Yüzyılın ortalarında keşfedildi ve kendilerine ait muhtemel bir jeolojik zaman çerçevesinde tanımlandılar, bu gerçek nihayet 2004’te kanıtlandılar.

*Proletjeoloji alanının temelleri, proletjeolog Vincent W. J. van Gerven Oei ve paleoartist Jonas Staal tarafından atılmıştır.